NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH PHÒNG NGỪA BÀN CHÂN BẸT

Bàn chân bẹt là gì?

Bàn chân bẹt, còn gọi là bàn chân phẳng, là tình trạng vòm dọc phía trong bàn chân thấp hoặc không biểu hiện rõ khi đứng chịu trọng lượng. Ở bàn chân có cấu trúc vòm bình thường, phần giữa lòng bàn chân tạo ra khoảng lõm giúp phân bổ lực, hấp thụ chấn động và hỗ trợ cơ thể giữ thăng bằng khi đi lại. Khi vòm chân hạ thấp, diện tích lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất sẽ tăng lên.

Bàn chân bẹt không phải lúc nào cũng là bệnh lý. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, lòng bàn chân thường trông phẳng do lớp mô mềm dưới gan chân còn dày, đồng thời cơ, gân và dây chằng chưa hoàn thiện. Khi trẻ lớn lên, vòm chân có thể dần biểu hiện rõ hơn. Vì vậy, cần đánh giá dựa trên tuổi, độ linh hoạt của bàn chân và triệu chứng thay vì chỉ nhìn hình dáng bên ngoài.

Các dạng bàn chân bẹt thường gặp

Bàn chân bẹt linh hoạt là dạng phổ biến nhất. Vòm chân có thể xuất hiện khi trẻ hoặc người bệnh ngồi, nằm hoặc nhón gót nhưng hạ thấp khi đứng chịu lực. Phần lớn trường hợp không gây đau và không ảnh hưởng đáng kể đến vận động.

Ngược lại, bàn chân bẹt cứng là tình trạng vòm chân không xuất hiện ngay cả khi bàn chân không chịu trọng lượng. Dạng này ít gặp hơn và có thể liên quan đến bất thường xương, khớp hoặc sự kết nối giữa các xương ở bàn chân. Người mắc bàn chân bẹt cứng dễ có biểu hiện đau, hạn chế vận động và cần được đánh giá chuyên môn.

Nguyên nhân bẩm sinh và yếu tố gia đình

Đặc điểm bàn chân có thể chịu ảnh hưởng của yếu tố di truyền. Nếu trong gia đình có người bị bàn chân bẹt, khả năng trẻ hoặc các thành viên khác có đặc điểm tương tự có thể cao hơn.

Độ lỏng của dây chằng cũng đóng vai trò nhất định. Ở trẻ nhỏ, dây chằng và gân vốn mềm và linh hoạt nên vòm chân dễ hạ thấp khi đứng. Một số trẻ có tình trạng lỏng lẻo dây chằng rõ hơn nên bàn chân có thể duy trì hình thái bẹt trong quá trình phát triển.

Ngoài ra, một số hội chứng hoặc bất thường bẩm sinh liên quan đến mô liên kết, xương và khớp cũng có thể làm tăng nguy cơ bàn chân bẹt. Những trường hợp này thường cần được đánh giá kỹ để xác định nguyên nhân cụ thể.

Nguyên nhân mắc phải và các yếu tố nguy cơ

Bàn chân bẹt cũng có thể xuất hiện hoặc tiến triển do chấn thương làm ảnh hưởng đến xương, dây chằng hoặc gân nâng đỡ vòm chân. Ở người trưởng thành, quá trình lão hóa có thể khiến các cấu trúc nâng đỡ vòm chân suy yếu dần.

Một nguyên nhân đáng chú ý là rối loạn chức năng hoặc tổn thương gân chày sau. Gân này góp phần quan trọng trong việc duy trì vòm chân; khi bị tổn thương kéo dài, khả năng nâng đỡ giảm và vòm chân có thể hạ thấp.

Một số bệnh lý như viêm khớp, tiểu đường hoặc tình trạng thừa cân cũng có thể làm tăng nguy cơ. Trọng lượng cơ thể lớn tạo thêm tải trọng lên bàn chân, trong khi một số bệnh lý có thể ảnh hưởng đến thần kinh, cơ và khả năng kiểm soát vận động.

Triệu chứng cần chú ý

Không phải ai có bàn chân bẹt cũng xuất hiện triệu chứng. Khi có biểu hiện, người bệnh có thể cảm thấy đau hoặc mỏi ở lòng bàn chân, gót chân, mắt cá chân hay dọc theo cẳng chân sau khi đứng hoặc vận động trong thời gian dài.

Một số người có thể nhận thấy dáng đi thay đổi, bàn chân xoay bất thường, khả năng giữ thăng bằng giảm hoặc nhanh mỏi khi chạy, đi bộ. Nếu bàn chân bị cứng, đau kéo dài, hạn chế vận động hoặc tình trạng bẹt chỉ xuất hiện rõ ở một bên, nên được kiểm tra để loại trừ nguyên nhân bệnh lý.

Cách phòng ngừa và hạn chế nguy cơ

Không phải mọi trường hợp bàn chân bẹt đều có thể phòng ngừa vì yếu tố di truyền và cấu trúc bẩm sinh không thể thay đổi. Tuy nhiên, duy trì cân nặng phù hợp, tăng cường vận động và rèn luyện sức mạnh cơ bàn chân, cổ chân có thể hỗ trợ sức khỏe hệ vận động.

Giày dép nên vừa vặn, tạo cảm giác thoải mái và phù hợp với hoạt động. Không nên cho rằng một loại giày cụ thể có thể ngăn ngừa hoàn toàn bàn chân bẹt.

Quan trọng nhất là theo dõi chức năng thay vì chỉ quan sát hình dạng bàn chân. Nếu xuất hiện đau, cứng khớp, thay đổi dáng đi hoặc hạn chế vận động, người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng xử trí phù hợp.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.