BÀN CHÂN PHẲNG CÓ SAO KHÔNG? NHẬN BIẾT ẢNH HƯỞNG VÀ CÁCH THEO DÕI

“Bàn chân phẳng có sao không?” là thắc mắc thường gặp, đặc biệt khi cha mẹ nhận thấy lòng bàn chân của trẻ ít thấy vòm hoặc gần như chạm toàn bộ xuống mặt đất lúc đứng. Trên thực tế, bàn chân phẳng không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bất thường. Ở trẻ sơ sinh và những năm đầu đời, vòm bàn chân chưa phát triển đầy đủ nên hình dáng này khá phổ biến.

Khi trẻ lớn lên, xương, cơ, gân và dây chằng tiếp tục hoàn thiện, khiến vòm chân có thể dần rõ hơn. Một số người vẫn duy trì vòm thấp khi trưởng thành nhưng không đau, không hạn chế vận động và không cần điều trị. Ngược lại, nếu bàn chân phẳng đi kèm đau, mỏi, giảm khả năng vận động hoặc thay đổi dáng đi, tình trạng này nên được đánh giá để tìm nguyên nhân.

VAI TRÒ CỦA VÒM BÀN CHÂN ĐỐI VỚI VẬN ĐỘNG

Vòm bàn chân nằm chủ yếu ở phía trong lòng bàn chân và góp phần tạo nên hệ thống nâng đỡ tự nhiên của cơ thể. Trong quá trình đi lại, bàn chân liên tục tiếp nhận trọng lượng, hấp thụ lực từ mặt đất và truyền lực lên cổ chân cùng các bộ phận phía trên.

Một vòm chân có độ linh hoạt phù hợp giúp bàn chân thích nghi với nhiều bề mặt khác nhau. Khi vòm thấp, cách bàn chân tiếp xúc với mặt đất và phân bổ lực có thể thay đổi. Một số người có xu hướng nghiêng bàn chân vào trong nhiều hơn khi đứng hoặc bước đi. Tuy nhiên, sự thay đổi này không đồng nghĩa chắc chắn với tổn thương hệ xương khớp.

Nhiều người có bàn chân phẳng vẫn có thể đi bộ, chạy, chơi thể thao và sinh hoạt bình thường. Vì vậy, việc đánh giá cần dựa vào chức năng và triệu chứng thay vì chỉ nhìn vào hình dạng lòng bàn chân.

BÀN CHÂN PHẲNG Ở TRẺ EM CÓ BÌNH THƯỜNG KHÔNG?

Trong giai đoạn đầu đời, bàn chân của trẻ có nhiều đặc điểm khác với người trưởng thành. Vòm chân chưa hoàn thiện, trong khi lớp mô mềm dưới lòng bàn chân có thể khiến vòm khó quan sát. Đây là một trong những lý do bàn chân trẻ thường trông phẳng.

Một số trẻ có dạng bàn chân phẳng linh hoạt. Vòm có thể xuất hiện khi trẻ ngồi, nằm hoặc nhón chân nhưng hạ xuống khi đứng chịu trọng lượng. Nếu trẻ không đau, vẫn chạy nhảy bình thường và không gặp trở ngại trong sinh hoạt, cha mẹ thường có thể theo dõi sự phát triển thay vì vội vàng can thiệp.

Điều đáng chú ý là các biểu hiện đi kèm. Trẻ thường xuyên kêu đau chân, nhanh mỏi, không muốn chạy nhảy, dễ mất thăng bằng, hay vấp hoặc có dáng đi bất thường nên được kiểm tra. Những dấu hiệu này có thể giúp nhận biết trường hợp bàn chân phẳng đang ảnh hưởng đến chức năng.

BÀN CHÂN PHẲNG CÓ THỂ LÀM THAY ĐỔI DÁNG ĐI?

Ở một số trường hợp có triệu chứng, vòm bàn chân thấp có thể làm thay đổi cách tiếp đất và chuyển trọng lượng trong từng bước. Cổ chân và các cấu trúc ở chi dưới có thể phải thích nghi với sự phân bổ lực mới. Người bệnh có thể cảm thấy mỏi hoặc đau ở lòng bàn chân, gót chân, mắt cá hay cẳng chân sau khi vận động kéo dài.

Trong một số tình huống, khó chịu cũng có thể xuất hiện ở đầu gối, hông hoặc lưng. Tuy nhiên, không nên cho rằng mọi cơn đau ở những khu vực này đều bắt nguồn từ bàn chân phẳng. Các yếu tố khác như tư thế, mức độ vận động, chấn thương hoặc bệnh lý cơ xương khớp cũng có thể gây triệu chứng tương tự.

KHI NÀO NÊN ĐƯA TRẺ ĐI KIỂM TRA?

Nếu trẻ có bàn chân phẳng nhưng không đau, vận động bình thường và phát triển phù hợp, cha mẹ có thể tiếp tục quan sát theo thời gian. Khi xuất hiện đau kéo dài, sưng, hạn chế vận động hoặc thay đổi dáng đi rõ rệt, nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá.

Trong quá trình thăm khám, bác sĩ có thể quan sát bàn chân khi trẻ đứng, đi lại và nhón chân. Việc kiểm tra khả năng vận động của cổ chân, sức mạnh cơ và độ linh hoạt của vòm cũng giúp xác định tình trạng. Khi cần thiết, một số phương tiện chẩn đoán hình ảnh có thể được sử dụng để khảo sát xương, khớp hoặc mô mềm.

CHĂM SÓC VÀ THEO DÕI BÀN CHÂN PHẲNG

Bàn chân phẳng không triệu chứng thường không cần điều trị đặc hiệu. Khi có khó chịu, hướng hỗ trợ có thể bao gồm điều chỉnh hoạt động, lựa chọn giày dép vừa chân, thực hiện các bài tập phù hợp hoặc sử dụng dụng cụ hỗ trợ vòm trong trường hợp cần thiết.

Cha mẹ không nên tự ý áp dụng các phương pháp chỉnh hình chỉ vì nhận thấy lòng bàn chân của trẻ phẳng. Việc can thiệp nên dựa trên tuổi, triệu chứng, khả năng vận động và kết quả đánh giá chuyên môn.

Nhìn chung, bàn chân phẳng không phải lúc nào cũng đáng lo. Điều quan trọng là theo dõi sự phát triển và chú ý đến chức năng vận động. Khi có dấu hiệu bất thường, đánh giá sớm sẽ giúp xác định nguyên nhân và lựa chọn cách chăm sóc phù hợp, đồng thời hạn chế những can thiệp không cần thiết.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày chỉnh hình bàn chân khoèo tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.